Biljana Jovanović (1953–1996) bila je srpska književnica i jedna od najistaknutijih intelektualki i mirovnih aktivistkinja u Srbiji i Jugoslaviji krajem 20. veka.
Rođena je u Beogradu, gde je diplomirala na Filozofkom fakultetu. Književnu karijeru započela je krajem 1970-ih, a pažnju je privukla romanima i pripovetkama koje karakterišu snažan, ironičan i angažovan stil, kao i kritički odnos prema društvu i zvaničnoj ideologiji. Među njenim poznatijim delima su romani Pada Avala, Duša, jedina moja i Psi i ostali.
Knjiga Biblija i Kjerkegorovo stanovište, koja se sada po prvi put pojavljuje, na tridesetu godišnjicu smrti Biljane Jovanović, njena je jedina filozofska knjiga. Radi se o rukopisu diplomskog rada odbranjenog na Filozofskom fakultetu u Beodradu 1987. Rukopis je čuvala naša pesnikinja Radmila Lazić, koja brine o njenoj zaostavštini. A za štampu ga je priredio filozof Ilija Marić. Marić je napisao i obimnu uvodnu studiju, iz koje sada donosimo odlomak:
„Biljana Jovanović polazi od stava da je Kjerkegorovo stvaralaštvo na dva načina povezano sa biblijskim tekstovima: strogo i presudno. Strogo zato što postoji niz njegovih knjiga iz poznog perioda u kojima se tumače biblijski tekstovi – one su, dakle, egzegetske. Ali isto tako, postoje knjige iz prvog perioda stvaralaštva, kao i neke iz poznog perioda koje nisu egzegetske. Ona, međutim, smatra da se i one njegove knjige koje nisu striktno religijske mogu držati propedeutičkim za poznija egzegetska dela. U tom smislu ona egzegetska dela uzima za važnija pa tvrdi da je veza između Kjerkegorovih dela i biblijskih tekstova presudna. Iz tog razloga će ona u diplomskom radu razmatrati poglavito egzegetske spise, kao i pseudonimnu knjigu Zaključni nenaučni postskriptum za Filosofske mrvice koja vremenski razdvaja propedeutičke od onih egzegetskih i koja, prema samom Kjerkegoru, čini središnju tačku njegovog opusa i utemeljuje problem postajanja hrišćaninom.
Autorka uzima da je kod Kjerkegora pojam pojedinca (individue) glavni, pri čemu je pojedinac određen hrišćanskom verom. Uspostavljanje pojedinca posredstvom vere izvodi se u dvostrukom egzistencijalno-religioznom kretanju – ka sebi i ka Bogu, pri čemu je odnos prema Bogu primarniji. Bog (= Bogočovek = Hristos) putem vere omogućava upostavljanje vlastitog ja, ali i obrnuto: vlastito ja putem vere uspostavlja Boga. Stupnjevi tog izvođenja su rezignacija, patnja, svest o krivici, pokajanje i svest o grehu. I ona u prvom delu svog rada prosleđuje ove stupnjeve u zasebnim odeljcima.
Nadalje, sopstvo ili vlastito ja se konstituiše pomoću vere, ali i obrnuto: vera se konstituiše kretanjem sopstva (egzistencijalnog patosa). Trojni oblik egzistencijalnog patosa – rezignacija, patnja i svest o krivici – jeste oblik kojim sopstvo dolazi do samosaznanja i svoje večne osnove. Pri tome svest o krivici pred Bogom postaje svest o grehu. Svest o grehu je granična tačka između imanentne (nespecifično hrišćanske) i transcendentne (specifično hrišćanske) religioznosti. Svest o grehu postavlja ne samo hrišćansku veru nego ujedno i sablazan. Vera se konstituiše ponavljanjem kretanja egzistencijalnog patosa i takođe se iskazuje trojako: ljubavlju prema Hristu, u komunikaciji i saistovremenosti sa njem. Biljana u drugom delu rada razmatra svest o grehu, veru, sablazan i ponavljanje, kao i trojni oblik vere (ljubav prema Hristu, komunikaciju i saistovremenost sa njim).
Kod Kjerkegora vlastito ja ili sopstvo označava ličnu egzistenciju ili pojedinačnu osobu. To nije dekartovsko ja, data samoidentična supstancija koja misli, nego nešto što se konstituiše, ostvaruje vlastitim naporom. Stoga kjerkegorovsko sopstvo ili vlastito ja razlikujemo od individue kao opšteg naziva za svakog pojedinca u jednom rodu.
Osnovu Kjerkegorovog egzistencijalističko-religijskog stanovišta, prema Biljani Jovanović, čini dvostrukost odnosa prema Bogu (= vera-sablazan) i dvostrukost pojedinca koji egzistira (= beskonačno u konačnom). A suština Kjerkegorovog stanovišta, drži naša diplomka, jeste u tezi da individua može stvarno da egzistira samo u doživotnom obučavanju u hrišćanstvu.“ (Ilija Marić, Biljana Jovanović i filosofija)
